Ból łokcia na siłowni – gdzie boli i co to oznacza?

Boli przy podciąganiu, boli przy wiosłowaniu, boli przy wyciskaniu francuskim – ten sam staw, zupełnie inne przyczyny. Ból łokcia na siłowni to nie jedna diagnoza. To cztery różne lokalizacje, cztery różne struktury, cztery różne postępowania. Gdzie dokładnie boli?

Anatomia łokcia

Wbrew potocznemu rozumieniu, łokieć to nie jeden staw. To trzy stawy, otoczone wspólną torebką stawową. Staw ramienno-łokciowy między kością ramienną a łokciową odpowiada za zgięcie i wyprost. To o tym stawie najcześciej myślimy kiedy rozmawiamy o łokciu. Staw ramienno-promieniowy, między kością ramienną a promieniową to staw kulisty - uczestniczy zarówno w zgięciu i wyproście, jak i w rotacji. Staw promieniowo-łokciowy bliższy odpowiada za pronację i supinację przedramienia, niezależnie od kąta zgięcia łokcia.

Na dolnym końcu kości ramiennej, bo bokach łokcia, są dwa charakterystyczne wyniosłości:

• nadkłykieć boczny po zewnętrznej stronie - tutaj przyczepiają się mięśnie prostujące nadgarstek i palce.
• nadkłykieć przyśrodkowy po wewnętrznej stronie - mięśnie zginające nadgarstek i odpowiadające za pronację.

Z tyłu łokcia, na wyrostku łokciowym, przyczepia się ścięgno tricepsa. Z przodu, znajduję się dalszy przyczep bicepsa. Dlatego ból przy prostowaniu łokcia pod obciążeniem i ból przy zginaniu z oporem to dwa zupełnie różne problemy.

Struktury, które mogą boleć w łokciu:

• ścięgna — najczęstszy powód bólu u osób ćwiczących (tendinopatia/entezopatia)
• kaletka maziowa — woreczek wypełniony płynem przy wyrostku łokciowym, może się zapalić przy urazach lub powtarzalnym ucisku
• więzadła — głównie więzadło poboczne łokciowe (UCL) po stronie przyśrodkowej, ważne przy obciążeniach w osi koślawości
• nerwy — nerw łokciowy (przez rowek nerwu łokciowego) i nerw pośrodkowy mogą być podrażnione przy przeciążeniach lub urazach

Ból łokcia na treningu - co jest przyczyną?

Ból z boku łokcia [nadkłykieć boczny]

Pojawia się przy chwytaniu, wiosłowaniu i ruchach nadgarstka, ale często też przy codziennych czynnościach jak otwieranie słoika nalewanie kawy, czy pisanie na klawiaturze. Diagnoza najczęściej brzmi "łokieć tenisisty" (mimo, że zdecydowana większość osób, które go mają, nie gra w tenisa).
Rozpoznanie opiera się na reprodukcji bólu przy ucisku na ścięgno i testach oporowych nadgarstka. Leczenie nie polega na odpoczynku, jego bazą jest fizjoterapia i stopniowe obciążanie ścięgna.

-> [Łokieć tenisisty - diagnoza i postępowanie]

Ból wewnętrznej strony łokcia [nadkłykieć przyśrodkowy]

Daje o sobie znać przy podciąganiu, wiosłowaniu i uginaniu na biceps - wszystkim, co mocno angażuje zginacze nadgarstka. Bywa mylony z podrażnieniem nerwu łokciowego, bo objawy pokrywają się.

Rozróżnienie ma znaczenie, bo postępowanie się różni. Diagnoza kliniczna jest możliwa bez obrazowania.

→ [Łokieć golfisty na siłowni - diagnoza i postępowanie]

Ból z tyłu łokcia [wyrostek łokciowy]

Pojawia się przy prostowaniu łokcia pod obciążeniem- skull crushery/wyciskanie francuskie, wyciskanie wąskim chwytem, pompki. Mogą być za to odpowiedzialne trzy różne struktury: ścięgno tricepsa (tendinopatia), kaletka maziowa (bursitis) lub impingement w stawie. Każda z nich inaczej reaguje na obciążenie i wymaga nieco podejścia - dlatego lokalizacja bólu to dopiero punkt startowy.

→ [Ból z tyłu łokcia — tendinopatia tricepsa, bursitis czy impingement?]

Ból z przodu łokcia — zgięcie łokcia

Typowy przy zginaniu łokcia pod obciążeniem i supinacji - uginanie na biceps. Ból lokalizuje się głęboko w dole łokciowym, często z promieniowaniem w dół przedramienia. Najczęstszy winowajca to dystalne ścięgno bicepsa, rzadziej mięsień ramienno-promieniowy.

→ [Ból z przodu łokcia — tendinopatia dystalnego bicepsa]

Kiedy zgłosić się do fizjoterapeuty lub lekarza?

Większość bólów łokcia u osób ćwiczących to przeciążenia ścięgien - ustępują przy odpowiednim postępowaniu i nie wymagają pilnej wizyty. Są jednak objawy, przy których odkładanie konsultacji nie ma sensu.

Umów się do specjalisty, jeśli:

• ból nie zmienia się przez 6–8 tygodni mimo modyfikacji treningu
• pojawia się mrowienie, drętwienie lub osłabienie siły chwytu — szczególnie po stronie przyśrodkowej (nerw łokciowy) lub w kciuku i dwóch palcach wskazujących (nerw pośrodkowy)
• łokieć jest wyraźnie obrzęknięty, gorący lub zaczerwieniony bez związku z wysiłkiem
• ból pojawił się po nagłym urazie — charakterystycznym trzasku przy zginaniu łokcia pod dużym obciążeniem to możliwe zerwanie ścięgna dystalnego bicepsa, wymagające pilnej diagnostyki obrazowej
• czujesz niestabilność stawu przy ruchach rotacyjnych przedramienia